Minnesota Multiphasic Personality Inventory

آزمون شخصیت چند وجهی مینه سوتا ( ام ام پی آی)   در دهه 40 میلادی توسط دو تن از پژوهشگران دانشگاه مینه سوتای آمریکا به نامهای دکتر  استارک هات وی و دکتر مک کینلی  ارائه شد. فرم اولیه دارای 565 سئوال بله یا خیر بوده و در همه افرادی که بالای 16 سال بوده و یا حداقل کلاس 8 را گذرانده اند قابل اجراست. این آزمون را میتوان بصورت گروهی نیز انجام داد

نتایج حاصل از پرسشنامه پس از محاسبه، بر روی یک نمودار نشان داده میشود. این نمودار شامل تعدادی مقیاس بالینی ( کلینیکال) و چند مقیاس روایی (اعتبار سنجی) میباشد. یک نمونه از پروفایل ترسیم شده را در ادامه مشاهده مینمایید:

پس از موفقیت فرم نخستین آزمون، نسخه های ارتقاء یافته ای از آن در سالهای اخیر ارائه شده است. MMPI-2 در سال 1989 انتشار یافت که تعدادی مقیاسهای جدید به آن اضافه شده است، دارای 567 سئوال بوده و مختص بالغین بالای 18 سال میباشد. MMPI-A در سال 1992 برای نوجوانان منتشر شد و شامل 478 سئوال است. MMPI2-RF نیز به تازگی منتشر شده است.

این واقعیت که MMPI و MMPI2 رایج ترین وسیله روانشناختی شخصیت سنجی است و در نوع خود بیش از هر آزمونی مورد تحقیق قرار گرفته است بدون تردید یکی از امتیازات برجسته آن است و هر ساله چند صد مقاله تحقیقی در مورد MMPI نوشته میشود که بطور گسترده در مطالعات پژوهشی و بالینی مورد استفاده قرار میگیرد.

 این تست نقش مهمی در تعیین مشکلات اجتماعی، شخصی و رفتاری در بیماران روانی دارد و اطلاعات باارزشی در جهت تشخیص و درمان بیماران در اختیار پزشک قرار میدهد.

از نقاط قوت MMPI، ماهیت غیر نظری آن است، خصوصیتی که احتمال مفید بودن آنرا در طیفی گسترده افزایش میدهد. وجود مقیاسهای اعتباری که برای ارزیابی نگرش نسبت به شرکت در آزمون طرح ریزی شده اند علاوه بر اطلاعات شخصیتیو بالینی یک مزیت مشخص MMPI است که موجب برتری آن بر بسیاری از ابزارهای شخصیت سنجی دیگر شده است.

تعدادی از موارد استفاده MMPI به شرح زیر است:

- در امور قضایی و اصلاح تبهکاران

- ارزیابی بیماریهای همچون بیماری استرس پس از ضربه (PTSD) ، افسردگی بالینی و اسکیزوفرنی

- یافتن کاندیدهای مناسب جهت موقعیتهای اجتماعی که با سلامت جامعه در ارتباطند. مانند کارکنان انرژی هسته ای، افسران پلیس، خلبانان هواپیما و سایر موارد.

-  ارزیابی بیماران روانی و انتخاب رویکرد درمانی مناسب

- مراکز مشاوره دانشگاهها

- ازدواج و مشاوره خانواده

- سازمانهای استخدامی

 پس از ارائه آزمون انگلیسی، ترجمه فارسی آن در کشور مورد استفاده قرار گرفت. اما تعداد بسیار  زیاد سئوالات که هم برای پاسخ دهنده خسته کننده بوده و هم کار محاسباتی و نتیجه گیری را مشکل مینمود از یک طرف، و تفاوتهای موجود در فرهنگ ایرانی با فرهنگ خارج که این تست در آنجا استاندارد شده باعث شد تا تعدادی از متخصصین به فکر چاره ای باشند.

سرانجام این مهم توسط دکتر براهنی، اخوت، شاملو و نوع پرست صورت پذیرفت و فرم 71 سئوالی آزمون متناسب با شرایط فرهنگی ایران تهیه گردید. امروزه در اکثر مراکز درمانی و پژوهشی این نوع از آزمون مورد استفاده قرار میگیرد.

تهیه پروفایل از پاسخنامه آزمون کار ساده ای نیست و نیاز به صرف وقت و دقت فراوان دارد. برای محاسبه 11 مقیاس موجود در آزمون فارسی، باید 11 بار کلید جوابها بر روی پاسخنامه قرار گرفته و تعداد پاسخهای صحیح شمرده شود. سپس بر روی نمودار ترسیم گردد. اشتباه در هر کدام از مراحل شمارش پاسخها و یا ترسیم آنها میتواند نتیجه آزمون را تغییر دهد. این اشتباهات بخصوص در پروژه های تحقیقاتی  که تعداد زیادی نمونه در زمان کمی آنالیز میشود بیشتر نمایان میگردد.

 در سال 1374 که مشغول به تحقیق در موردی خاص بر روی تعداد زیادی نمونه بودیم، ناچار تصمیم به تولید نرم افزاری کامپیوتری برای افزایش سرعت و دقت کار گرفتیم و آنرا با زبان فاکس پرو آماده کردیم. نتیجه عالی کار باعث شد تا آنرا تکمیل کرده و سپس به سیستم  ویژوال ارتقاء دهیم (تصویر پایین).

نسخه فوق فقط بصورت خصوصی مورد استفاده قرار میگرفت ولی نهایتا پس از تهیه  نسخه جدید که در آن از  آخرین تکنولوژیهای برنامه نویسی مایکروسافت  (COM+, GDI+, DotNet) استفاده گردیده است تصمیم به ارائه آن برای تمامی علاقمندان و پژوهشگران محترم گرفتیم.